არ­აჩ­ას­აფ­რე­ბუ­ლი კა­ცის პო­ზი­ცი­იდ­ან გახ­მო­ვა­ნე­ბუ­ლი სა­ჭი­რო აქ­ცენ­ტე­ბის გა­აზ­რე­ბა — აი, რი­სი გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბა სჭირდება ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თვე­ლო­დან, ზე­ლენ­სკის მოხ­მო­ბით, უკ­რა­ინ­ის ელ­ჩის გაწ­ვე­ვის პი­რო­ბებ­ში რთულ ვი­თა­რე­ბა­ში აღ­მოჩ­ნდა. ის­ევე, რო­გორც გო­ნივ­რუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბის გა­დად­გმა და სიფ­რთხი­ლე მარ­თებს კონ­ფლიქ­ტის ზღვარ­ზე მყო­ფი ჩვე­ნი ქვეყ­ნის ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, ას­ევე მარ­თებს მას ქვეყ­ნის­თვის კე­თი­ლის­მსურ­ველ ინ­ტე­ლექ­ტუ­ალ­თა კრი­ტი­კუ­ლი შე­ფა­სე­ბე­ბის გა­და­ფა­სე­ბა, ოღ­ონდ ისე, რომ მის­თვის და ქვეყ­ნის­თვის სა­სი­კე­თო კრი­ტი­კას მად­ლი­ერ­ებ­ით (და არა მი­უღ­ებ­ლო­ბით) უპ­ას­უხ­ოს…

— ბა­ტო­ნო რა­მაზ, უკ­რა­ინ­ის პრე­ზი­დენ­ტის მი­ერ სა­ქარ­თე­ლოს ელ­ჩის სა­კონ­სულ­ტა­ცი­ოდ გაწ­ვე­ვა ხომ არ მი­უთ­ით­ებს იმ­აზე, რომ, შე­საძ­ლოა, ამ კონ­კრე­ტულ ომ­ში სა­ქარ­თვე­ლოს ჩაბ­მას ცდი­ლობ­დნენ?

— სი­მარ­თლე გითხრათ, რო­ცა ქვე­ყა­ნა იბ­რძვის, მას რა პო­ლი­ტი­კუ­რი იდეა გა­უჩ­ნდე­ბა, ძნე­ლი სათ­ქმე­ლია.

გარ­და ამ გა­უგ­ებ­რო­ბი­სა, სა­კითხს უნ­და შევ­ხე­დოთ ლო­გი­კუ­რად – პუ­ტინს შე­იძ­ლე­ბა უნ­დო­დეს კონ­ფლიქ­ტის გა­ფარ­თო­ება აქ­ეთ, კავ­კა­სი­ის­კენ, რად­გან, ფაქ­ტია, მას უკ­რა­ინ­ას­თან ბრძო­ლა გა­უჭ­ირ­და, გა­უჩ­ნდა უამ­რა­ვი პრობ­ლე­მა და არ გა­მო­უვ­იდა სწრა­ფი, გა­მარ­ტი­ვე­ბუ­ლი, გა­მარ­ჯვე­ბის მომ­ტა­ნი ომი, რო­გორც 2008 წელს ეს გა­მო­უვ­იდა სა­ქარ­თვე­ლო­ში.

პუ­ტი­ნი უკ­რა­ინ­ას, შე­საძ­ლოა, იმ­იტ­ომ­აც ებ­რძვის, რომ ნა­ტო­ში უნ­და შეს­ვლა. მან იც­ის, რომ ეს სა­ქარ­თვე­ლო­საც უნ­და, უხ­სე­ნე­ბია კი­დეც, მაგ­რამ მა­შინ არ იყო ეს სა­კითხი აქ­ტუ­ალ­ური. დღეს შე­საძ­ლოა რუ­სეთ­მა გად­მო­ინ­აც­ვლოს სა­ქარ­თვე­ლოს მი­მარ­თუ­ლე­ბით იმ იმ­ედ­ით, რომ უკ­რა­ინ­აში გა­მარ­ჯვე­ბა გა­უძ­ვირ­და, უფ­რო იაფი გა­მარ­ჯვე­ბა შე­იძ­ლე­ბა ჰქონ­დეს აქ.

რამ­დე­ნად გო­ნივ­რუ­ლი იყო გა­დაწყვე­ტი­ლე­ბა, რომ ჩვენ­მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ მო­ხა­ლი­სე­ები არ გა­უშ­ვა უკ­რა­ინ­აში? გა­ნაცხა­და კი­დეც კო­ბა­ხი­ძემ, ამ­ერ­იკ­ელ­ები არ ერ­თვე­ბი­ან ამ ომ­ში და ქარ­თვე­ლებს რა­ტომ მივ­ცემ­დით ჩარ­თვის უფ­ლე­ბა­სო? რამ­დე­ნად გო­ნივ­რუ­ლი იყო სა­ხე­ლი­სუფ­ლო გა­დაწყვე­ტი­ლე­ბა და რას პრო­ვო­ცი­რებს ოპ­ოზ­იცია ამ­ის ფონ­ზე?

— უამ­რავ­მა ქვე­ყა­ნამ და­იკ­ავა მსგავ­სი პო­ზი­ცია, ამ­ერ­იკ­იდ­ან დაწყე­ბუ­ლი, მაგ­რამ მათ მო­ხა­ლი­სე­ები არ უგ­ულ­ის­ხმი­ათ, მათ იგ­ულ­ის­ხმეს ოფ­იცი­ალ­ური ჯა­რი.

რო­დე­საც მო­ხა­ლი­სე­ებ­ის სურ­ვი­ლია ომ­ში ჩარ­თვა, ეს სა­ხელ­მწი­ფო პო­ლი­ტი­კას არ ეხ­ება, მაგ­რამ თუ სა­ხელ­მწი­ფომ და­უშ­ვა მა­თი თვით­მფრი­ნა­ვით გა­დაყ­ვა­ნა, აქ უკ­ვე სა­ხელ­მწი­ფოს მოს­თხო­ვენ პა­სუხს. რო­გორც მა­მუ­კა არ­ეშ­იძ­ემ თქვა, წი­ნა ჯგუ­ფი წა­ვი­და უკ­რა­ინ­აში წყნა­რად, ჩუ­მად, ავ­ტო­ბუ­სით, ხმა­ურ­ის გა­რე­შე… არ­ავ­ინ არ ჩა­რე­ულა და აქ რა­ტომ გახ­და სა­ჭი­რო ამ­ხე­ლა ორ­ომ­ტრი­ალი?! — ეს არ­ის გა­უგ­ებ­არი.

შე­იძ­ლე­ბა ით­ქვას, რომ ზე­ლენ­სკი­მაც ვერ გათ­ვა­ლა, რომ სა­ქარ­თვე­ლო ამ­ით ხვდე­ბა დარ­ტყმის ქვეშ. რუ­სე­თის არ­ხებ­მა, რომ­ლე­ბიც გა­ნუწყვეტ­ლივ მუ­შა­ობ­ენ უკ­რა­ინ­ის თე­მა­ზე, თქვეს, რომ სა­ქარ­თვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ ხე­ლი არ შე­უწყო მო­ხა­ლი­სე­ებ­ის გაშ­ვე­ბას.

 

პრე­მი­ერ­ის მი­ერ უტ­აქ­ტოდ იყო ნათ­ქვა­მი — თუ რა­ტომ არ ერ­თვე­ბო­და
სა­ქარ­თვე­ლო სან­ქცი­ებ­ის პრო­ცეს­ში

ოპ­ოზ­იცი­ამ დი­დი მი­ტინ­გი დააანონსა, რო­გორ შე­აფ­ას­ებთ რა­დი­კა­ლუ­რი ოპ­ოზ­იცი­ის რე­აქ­ცი­ებს და ქმე­დე­ბებს?

— ბევ­რჯერ გვაქ­ვს ნა­ნა­ხი იგ­ივე.

იმ პო­ზი­ცი­აში, რა პო­ზი­ცი­ით­აც ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა მოქ­მე­დებს – ქვე­ყა­ნა არ და­აყ­ენ­ონ დარ­ტყმის ქვეშ – შე­თან­ხმე­ბუ­ლი უნ­და იყ­ვნენ ოპ­ოზ­იცი­აც და ხე­ლი­სუფ­ლე­ბაც. მაგ­რამ, მე­ორე მხრივ, ერ­თი რა­მეც უნ­და აღ­ინ­იშ­ნოს – ყო­ველ­თვის სიტყვა ხდე­ბა ხოლ­მე მაპ­რო­ვო­ცი­რე­ბე­ლი. პრე­მი­ერ­ის მი­ერ უტ­აქ­ტოდ იყო ნათ­ქვა­მი — თუ რა­ტომ არ ერ­თვე­ბო­და სა­ქარ­თვე­ლო სან­ქცი­ებ­ის პრო­ცეს­ში. არც ინ­გლი­სის პრე­მი­ერი აცხა­დებს — სან­ქცი­ები გა­დამ­წყვეტ გავ­ლე­ნას მო­ახ­დენ­სო, მაგ­რამ ამ­ბობს, რომ ის შე­ამ­ზა­დებს სა­ფუძ­ველს, რომ რუ­სეთ­მა იგ­რძნოს სან­ქცი­ებ­ის ძა­ლა. აი, იმ­ის დეკ­ლა­რი­რე­ბა რა სა­ჭი­რო იყო სა­ქარ­თვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მხრი­დან, რაც ით­ქვა — ეს არ­ის გა­უგ­ებ­არი, ის­ევე, რო­გორც ზო­გა­დი დეკ­ლა­რი­რე­ბა იმ­ისა, რომ ვაქ­ცი­ნე­ბი არ არ­ის ეფ­ექ­ტუ­რი. ამ დროს მთე­ლი მსოფ­ლიო ვაქ­ცი­ნა­საც იკ­ეთ­ებს და სან­ქცი­ას­აც ეყ­რდნო­ბა.

— ეკ­ონ­ომ­ის­ტე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ ძა­ლი­ან სა­სა­ცი­ლოასა­ქარ­თე­ლომ სან­ქცი­ები და­უწ­ეს­ოს რუ­სეთს, მა­შინ, რო­ცა 2008 წლის შემ­დეგ რუ­სე­თის სან­ქცი­ებ­მაც კი ვერ მი­აყ­ენა დი­დი ზი­ანი სა­ქარ­თვე­ლოს. ჩვე­ნი მხრი­დან სან­ქცი­ებ­ის თე­მის წა­მოჭ­რა იქ­ნე­ბო­და მხო­ლოდ მო­რა­ლუ­რად მხარ­ში დგო­მა უკ­რა­ინ­ის­ად­მი და არ­ანა­ირი შე­დე­გის მომ­ცე­მი...

— გე­თან­ხმე­ბით. გახ­სოვთ, 90-იან წლებ­ში სამ­ტრე­დი­ის რკი­ნიგ­ზა რომ გა­და­კე­ტა ერთ-ერ­თმა პარ­ტი­ამ იმ იმ­ედ­ით, რომ რუ­სეთს ცუდ დღე­ში ჩა­ვაგ­დებ­თო. არ ჩა­ვარ­და მა­შინ რუ­სე­თი ცუდ დღე­ში. დღეს აღ­არც იხ­სე­ნე­ბენ ამ ყო­ვე­ლი­ვეს, სირ­ცხვი­ლის გრძნო­ბა აქ­ვთ, რად­გან სი­სუ­ლე­ლე გა­აკ­ეთ­ეს. ეს­ეც სი­სუ­ლე­ლე იქ­ნე­ბო­და. სა­ქარ­თვე­ლომ ბევ­რი რამ გა­აკ­ეთა ის­ეთი, რაც რე­ალ­ური დახ­მა­რე­ბა იყო და არა სი­სუ­ლე­ლე, მაგ­რამ ხომ უნ­და იც­ოდე, რა თქვა და რა – არა. არ­ას­წო­რად თუ ით­ქმე­ბა არ­ას­წორ დრო­სა და ად­გი­ლას, არ­ას­წო­რი ფრა­ზით, მა­შინ შე­იძ­ლე­ბა სი­მარ­თლე გა­მა­ღი­ზი­ან­ებ­ელი იყ­ოს და ხალ­ხი მდგო­მა­რე­ობ­იდ­ან გა­მო­იყ­ვა­ნო, მი­თუ­მე­ტეს, რო­დე­საც პრე­მი­ერი ხარ და შენს თი­თოეულ სიტყვას სხვა წო­ნა აქ­ვს.

ა­რი­ბაშ­ვი­ლის ფრა­ზე­ოლ­ოგია, რო­გორც ხან­და­ხან ირ­აკ­ლი კო­ბა­ხი­ძი­სა, ხის­ტი

— გე­თან­ხმე­ბით. უტ­აქ­ტო და უხ­ეშ ტექ­სტებს, რო­გორ­საც ოპ­ოზ­იცია აკ­ეთ­ებს ხოლ­მე, ეს­ენ­იც აკ­ეთ­ებ­ენ, მაგ­რამ ეს ხომ პლუ­სი არ არ­ის ან ირ­აკ­ლი კო­ბა­ხი­ძის, ან პრე­მი­ერ­ის? ამ­იტ­ომ არ­სე­ბობს პრეს­მდივ­ნე­ბის, ან პრეს­სპი­კე­რე­ბის ინ­სტი­ტუ­ტი. ხში­რად პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი ვერ არ­ჩე­ვენ სწორ ფრა­ზე­ოლ­ოგი­ას სა­უბ­რის დროს და ამ­იტ­ომ მის პო­ზი­ცი­ას პრეს­სპი­კე­რი ახ­მო­ვა­ნებს. რა გახ­და ჩვენ­თან იმ პრაქ­ტი­კის ამ­ოქ­მე­დე­ბა, რომ პრეს­სპი­კე­რი სა­უბ­რობ­დეს პო­ლი­ტი­კო­სის ნაც­ვლად, არ ვი­ცი…